Sigara ve Gebelik     (Dr. Tansel AVCI)    (Kadın Hastalıkları ve doğum Uzmanı)

           Tüm dünyada ki kadınların %12’sinin sigara kullanıldığı tahmin edilmekte,bu oranın gelişmiş ülkelerde daha fazla olduğu bilinmektedir.İşin en olumsuz yanı ise,bu kadınların büyük bir kısmının hamilelik süresince de sigara içmeye devam etmeleridir.Sigaranın anne adayı ve fötüse (anne karnındaki bebeğe) zararlı etkilerini göz önüne aldığımızda;bunun dünyada bir halk sağlığı problemi olduğunu rahatlıkla ifade edebiliriz.

     Gebelikten önce,gebelik sırasında ve gebelik sonrasında ki dönemde sigara içilmesi annenin ve bebeğin sağlığını olumsuz etkilemektedir.Sigara içildiğinde,her nefeste içeri çekilen sigara dumanı ile birçok zararlı madde vücuda girmektedir.

    Bunlardan anneye ve bebeğe zararlı olan nikotin,karbon monoksit (arabaların egzozlarından çıkan gaz) ,katran,kurşun gibi maddeler direkt olarak üst solunum yollarına ulaşıp bu yolda devam ederek bronşlara ve akciğerler yoluyla kana geçmekte ve buradan tüm organlara yayılarak başta solunum sistemi,kalp ve damarlar olmak üzere vücudun tüm sistemlerine zarar vermektedir.

    Sigara içildiğinde;vücuda giren nikotin ve karbon monoksitin kısa vadede gerçekleşen olumsuz etkileri hemen başlar,nikotinin  bronşları kasıcı etkisiyle akciğerlere daha az hava girmesine,damarları damarları kasıcı etkisiyle damar içi basıncın hafif yükselmesine,kalbe etkisiyle nabzın hızlanmasına neden olur.

Karbon monoksit ise alyuvarların içinde bulunan hemoglabin adlı molekülün oksijen taşımaktan sorumlu bölgelerini işgal ederek,kanın oksijen miktarının azalmasına neden olur.

     Özetleyecek olursak;Karbon monoksit anne karnında taşınarak fötüse ulaşır ve fötüse ulaşan oksijen miktarını azaltır.Nikotin placenta (çocuk eşi) yı geçerek fötüste kan damarlarının kasılmasına ,dolayısıyla fötüse daha az oksijen ve besin gitmesine neden olur.Yetişkinlerin zor tolere edebildiği bu olumsuz etkileri anne karnındaki bebeğin (fötüsün) tolere etmesi oldukça güçtür.Bu nedenle sigara içilmesi normal bir gebeliğin yaşanmasını oldukça zorlaştıracaktır.

Sigaranın Gebelikteki Olumsuz Etkileri

Gebelikte vaginal kanama daha sık yaşanır.Düşük riski ve dış gebelik riski artar.

Damak yarığı gibi bazı doğumsal anomalilerin görülme riski artar.

Placenta (çocuk eşi) nin rahime tutunduğu yerde sorunlar yaşanabilir.Gebelikte

kanama riski ortaya çıkar,özellikle placenta praevia ve abrubtio placentada hem anne adayının hem de fötüsün hayatı ciddi tehlikeye girer.

Erken doğum tehdidi ve erken doğum riskini %30 oranında arttırır.

Erken membran rüptürü (su kesesinin erken açılması) riski artar.

Anne karnında bebek ölümü riski dolayısıyla ölü doğum riski artar.

Bebeğin intrauterin gelişme geriliği (rahim içindeki fötüsün gelişme geriliği)

yani düşük doğum ağırlığı ile doğma riski 2 kat artar.Düşük doğum ağırlıklı bebeklerin erken doğma şansları da daha yüksektir.Ayrıca düşük doğum ağırlığı ile doğan bu bebekler,erken doğdukları takdirde doğum sonrası sağlık problemleri riskleri de,o oranda yüksek olur.Bu problemlerin en önemlileri felç,zeka geriliği ve ölüm riskidir.

         Doğumda;anne adayının solunum problemleri nedeni ile doğumun 2. evresinde etkin ıkınamama ve buna bağlı vakum ,sezaryenle doğum riski artar.Hastanede kalım süresi uzar.

 

Sigaranın Doğum Sonrası Etkileri

1)Sigara lohusalıkta süt miktarını azaltır,sütün c vitamini seviyesini ve bebeği besleyici etkilerini azaltır,yani sütün kalite ve kantitesini bozar.

2)Ani bebek ölümü sendromu hamileliği süresince sigara içen annelerin bebeklerinde 2 kat daha fazladır.Ani bebek ölümü sendromu :Herhangi bir sebep bulunmaksızın bebeğin ölümüdür.

 Doğum sonrası bebeğin bulunduğu ortamda sigara içilmesi,siz içmeseniz de başkalarının bebeğinizin yanında sigara içmesi size ve bebeğinize zarar verebilir.Pasif içiciliğin daha zararlı olduğu bilinmektedir.Bu nedenle sigara içilen ortamlardan ve insanlardan uzak durulmalıdır.Doğum sonrası bebeğin sigara dumanına maruz kalması da ani bebek ölümü riskini kısmen  arttırmaktadır.

Hamileliği süresince sigara içen annelerin çocuklarında astım ve alerjik hastalıkların görülme riski daha fazladır.Yine bu maddelerin çocuklarda öğrenme yeteneği azalması (okul dönemini olumsuz etkilemektedir.)

Öğrenme bozuklukları ,anti sosyal davranışlar ve davranış bozuklukları daha fazla görülmektedir.Sigara içen annelerin çocuklarının ileride sigara bağımlısı olma riski fazladır.

 Gün içinde içilen sigara sayısı ile risk arasında doğru orantılı bir ilişki vardır.Ne kadar çok sigara içilirse o oranda problemlerle karşılaşma riski de bir o kadar artar.Sigarayı az içmek riski azaltır ancak sıfıra indirmez.Günde bir paket sigaradan itibaren zararlı etki başlamaktadır.Sigara ne kadar erken bırakılırsa o kadar iyi olur.En iyisi gebelikten önce sigarayı bırakmak,gebelik süresince ve doğum sonrasında da hiç sigara içmeyip , sağlıklı bir gebelik süresi geçirip yukarıda bahsettiğimiz risklerden arındırılmış sağlıklı bir bebeğe sahip olmaktır.