|
Sigaranın sağlığa zararları sürekli uzmanlar
tarafından anlatılmakta, sigara bağımlılığını azaltmak
için sigara paketlerinin üzerine “sigara gırtlak kanseri
nedenlerinden biridir” gibi yazılar yazılmakla kurukafa
resimleri paketlerin üzerine yapıştırılmakla birlikte
ülkemizde sigaraya bağlı gırtlak kanserli hastaların
sayısında artma devam etmektedir. Editör
arkadaşım
benden sigaranın gırtlak ve ses tellerine zararlarıyla
ilgili bir yazı yazmamı istediğine aslında hiç bugüne
kadar sigara içmemiş bir insan olarak insanları bu
alışkanlık yapıcı zehirden vazgeçirebilecek bir yazı
yazabilir miyim diye düşündüm. Çünkü sigara benim için
hiçbir ehemmiyet taşımayan basit bir konuydu, ancak
gırtlağı sigaraya bağlı oluşan kanser nedeniyle alınan
bir hastamın boynundaki bizim “trakeostoma” dediğimiz
delikten hala sigara dumanını içine çekmek için çaba
sarf etmesi ne kadar büyük ve önemli bir düşmanla karşı
karşıya olduğumu bana bir kez daha hatırlattı.
Sigara içimini takiben duman ilk olarak ağız ve ağız içindeki dil, dişle
temas ettikten sonra bu sıcak zehirli duman aşağılara
doğru ilerlerken bu bölgedeki en hassas organlardan biri
ile ses tellerimizle temas eder. Ses tellerinin organ
olarak hassas olmasının yanı sıra sesin dış dünyayla bir
insanın temasını sağlaması ve böylece sosyal toplumun
bir parçası olmasını sağlaması açısından da çok
önemlidir. Sıcak dumanın ses tellerinin kurumasına ve
konuşma sırasında daha fazla tahrişine sebep olması bile
bu dokunun üzerini örten epitelyum dediğimiz dokuda bir
hücrenin kanserleşmesine veya kanser öncüsü bir dokuya
dönüşmesine sebep olabilir. Bu mikroskopla bile zor
görülen hücredeki kanserleşme hızla çoğalır ve vücudun
önleyemediği bir mekanizmayla sağındaki solundaki
hücreleri iterek yiyerek yok ederek büyümeye başlar.
Kişinin sesini kaybetmesi ve hatta hayatını kaybetmesine
sebep olabilecek çarklar dönmeye başlamıştır artık. Kişi
kendisine hayat arkadaşı gibi gördüğü sigarayı daha da
çok içmeye başlar nikotinin alışkanlık yapıcı etkisiyle.
Nikotin içeren zehirli dumanın içindeki zerrecikler
akciğere giderken her seferinde ses tellerinin üzerine
yapışarak binlerce kez daha hızlı kanserleşmeye neden
olabilecek bir riske girilmiştir artık. |
Bazen arkadaşlarımız ben az sigara içiyorum der ama görülmüştür ki günde
içilen 4-5 sigarada aynı riski bizlere sunmaktadır.
Etrafımızda mutlaka sesi eskiden güzel ve ince olan
ancak şuan telefonla konuştuğunda erkek zannedilen
bayanlar vardır. Genelde çok sigara, çay ve kahve
tüketerek ses tellerine zarar verdikleri
gibi birde
aşırı konuşma reaksiyonlarıyla iyice ses tellerini
hırpalarlar. Çalışmalar göstermiştir ki bayanlarda ki
sigara içme alışkanlığının artmasıyla birlikte gırtlak
kanserinin bayanlarda görülme sıklığı erkektekine
yaklaşmış bazı ülkelerde bu oran kadın lehine artmıştır.
Sigaranın bu bölgede tek etkilediği organ ses telleri değildir, dudaklar,
dil, frekans dokusu, soluk borusu ve yemek borusunun
başı da aynı riskle karşı karşıyadır. Ses tellerinin
hassas yapısı onun daha hızlı etkilenmesinin sebebidir.
Bundan dolayı her şeye rağmen ses kısıklığı erken bir
uyarıcı olarak gırtlak kanserlerinin erken teşhisinde
sesin kansere rağmen korunabilecek ameliyatlar
yapılmasında çok önemli bir semptomdur. Sesinde 1 aydan
uzun süre kısılma olan kişilerin bir kulak burun boğaz
uzmanına gitmesi kaçınılmaz bir durum olmalıdır. Çünkü
ses telinin ortasından başlayan bir kanserde ses
kısıklığı erken kanser belirtisi iken, ses tellerinin
altından başlayıp yukarı ses teline doğru yayılan veya
üstünden başlayıp aşağı yayılan hastalarda bu geç dönem
kanser belirtisi olabilir. Bazen de yemek borusuyla ses
telinin arka kısmı arasındaki bölge kanserlerinde ses
kısıklığı çok geç ortaya çıkar ve hatta olmayabilir.
Bunun yerini uzun süredir devam eden yutma zorluğu,
yutma sırasında kulak bölgesine kadar vuran ağrıların
olması şeklinde belirtiler görülebilir. Bazen kanser o
kadar yayılır ki soluk borusunun aşırı kanserli dokuyla
dolması sonucu acil soluk borusuna delik açmak gerekir
hastanın yaşaması için. Bu hastalarda kaçınılmaz sonuç
sesin kalıcı kaybı ve nefes borusuna açılan bir delikten
nefes alıp vermek demektir.
Bazılarımızın hiç yanımızdan ayırmadığımız sadık dostumuz sigara her an
bizi arkamızdan vurup kalıcı bir sessizliğe mahkum
edebilir.
|